De spelregels van snooker, in de volgorde van een frame

Snooker speel je op een grote tafel met zes pockets, met één witte speelbal, vijftien rode ballen en zes kleuren. Je pot om en om een rode bal en een kleur, en elke bal die je pot levert punten op. Wie aan het eind van het frame de meeste punten heeft wint het frame. Hieronder staan de regels in de volgorde waarin je ze aan de tafel tegenkomt.

Het speelvlak van een snookertafel is 357 bij 178 centimeter. De tafel heeft zes pockets: vier hoekpockets en twee middenpockets. De ene korte band heet de onderband en de andere de bovenband. De baulk-lijn ligt op 74 centimeter van de onderband. In het vak tussen die lijn en de onderband, de baulk, ligt een halve cirkel: de D.

Je speelt met 22 ballen: één witte speelbal, vijftien rode ballen en zes kleuren. De kleuren zijn geel, groen, bruin, blauw, roze en zwart. Elke kleur heeft een spot, een vaste plek op het laken. Aan het begin van elk frame ligt elke kleur op zijn eigen spot en liggen de rode ballen in een driehoek tussen de roze bal en de zwarte bal.

Een keu is minimaal 91,4 centimeter lang met een pomerans op de dunne kant. De pomerans is het leren dopje waarmee je de speelbal raakt. De speelbal is de enige bal die je met de keu raakt. Kun je met je hand niet bij de speelbal komen, dan gebruik je de hulpkeu, een steun waarop je de keu legt.

Als speler aan de beurt leg je een hulpmiddel zelf op tafel en haal je het zelf weer weg. Voor elk hulpmiddel dat je zelf naar de tafel brengt ben jij verantwoordelijk.

Voor het eerste frame loten jullie wie mag kiezen. De winnaar kiest wie de openingsstoot maakt. In het volgende frame begint de andere speler. De speler die begint heeft de speelbal in de hand: hij legt hem op een plek op of binnen de lijnen van de D en speelt de openingsstoot. De speelbal moet als eerste een rode bal raken.

De bal on is de bal die je met je stoot als eerste moet raken. Elke beurt begint met een rode bal zolang er rode ballen op tafel liggen. Pot je een rode bal dan krijg je 1 punt en blijf je aan de beurt. Daarna nomineer je een kleur: je zegt welke kleur je wilt spelen. Pot je die kleur dan krijg je de punten van die kleur. Zo ga je door: rood, kleur, rood, kleur.

Een rode bal die je pot blijft van tafel. Een kleur die je na een rode bal pot gaat terug op zijn eigen spot. Is de eigen spot bezet dan gaat de kleur naar de hoogste vrije spot. De hoogste spot is de zwarte spot.

Na de laatste rode bal speel je nog één keer een kleur naar keuze. Daarna pot je de kleuren in een vaste volgorde: geel, groen, bruin, blauw, roze en zwart. De kleuren blijven nu van tafel. Je beurt eindigt na een stoot zonder punten of na een fout.

Elke bal die je pot heeft een vaste waarde: rood is 1 punt, geel 2, groen 3, bruin 4, blauw 5, roze 6 en zwart 7. Een break is het aantal punten dat je in één beurt achter elkaar scoort. Het maximum is 147: vijftien keer rood en zwart is 120 en de zes kleuren zijn samen 27.

Tijdens een frame reken je uit hoeveel punten er nog op tafel liggen. Elke rode bal op tafel is hoogstens 8 punten waard en de zes kleuren zijn samen 27 punten waard. Is je achterstand groter dan de punten op tafel dan heb je snookers nodig: je hebt dan ook strafpunten van je tegenstander nodig.

Een fout is een overtreding van de regels die je beurt beëindigt. Je tegenstander krijgt strafpunten bij zijn score, minimaal 4 en hoogstens 7. Van jouw score gaat niets af. Fouten zijn bijvoorbeeld: geen bal raken, eerst een bal raken die niet on is, de speelbal in een pocket, een duwstoot, een springstoot en een bal aanraken met je lichaam, je kleding of je materiaal.

Raak je eerst een bal die niet on is dan telt de hoogste waarde van de twee, met het minimum van 4 strafpunten. Bij twee fouten in één stoot telt de hoogste straf. Na een fout speelt de tegenstander zelf of laat hij jou opnieuw spelen.

Je bent gesnookerd als een bal die niet on is de rechte weg naar elke bal on afsluit. Je kunt dan geen enkele bal on aan beide kanten vrij raken. Een snooker leggen hoort bij het spel.

Ben je gesnookerd na een fout van je tegenstander, dan roept de scheidsrechter “free ball”. Een free ball (vrije bal) is een andere bal dan de bal on, die jij voor deze stoot als bal on nomineert. Een free ball telt als de bal on en komt na het potten terug op zijn spot.

Je doet bij elke stoot je best om de bal on te raken. Raak je de bal on niet als eerste en vindt de scheidsrechter dat je er te weinig moeite voor deed, dan roept hij “foul and a miss” (fout en mis). Je tegenstander krijgt strafpunten en mag daarna ook de ballen laten terugleggen en jou opnieuw laten spelen.

Blijft de speelbal tegen een bal liggen die on is of on kan zijn, dan roept de scheidsrechter “touching ball” (rakende bal). Je speelt van die bal weg zonder hem te bewegen.

Het frame is voor de speler met de hoogste score. Met alleen de zwarte bal op tafel eindigt het frame bij de eerste pot of fout. Bij een gelijke stand komt de zwarte bal opnieuw op de spot: de spelers loten, de gekozen speler speelt vanuit de D en de eerste pot of de eerste overtreding van de regels beslist het frame.

Opgeven mag pas als een van de spelers strafpunten nodig heeft om te winnen. Een wedstrijd is een afgesproken aantal frames: bij best of 5 wint de speler die het eerst drie frames wint.

De scheidsrechter leidt het frame. Op jouw verzoek zegt hij welke kleur een bal heeft of waar een bal ligt. De scheidsrechter geeft geen advies en zegt het verschil in score niet. De marker, de teller van de score, houdt de score bij op het scorebord. Als er geen scheidsrechter is dan geldt je tegenstander voor de regels als scheidsrechter.

Als je tegenstander speelt blijf je uit zijn zichtlijn en sta of zit je stil. Je meldt je eigen fout, ook als niemand anders hem zag. Je krijt je keu naast de tafel, zodat er geen krijt op het laken valt. Voor de wedstrijd en na het laatste frame geef je de tegenstander een hand.

De regels zeggen wat mag. Techniek en tactiek gaan over wat werkt. Bij snooker heeft elke stoot twee doelen: de bal die je pot en de plek waar de speelbal daarna ligt. Een safety is een stoot waarmee je geen bal pot maar de ballen moeilijk achterlaat voor je tegenstander. De bekendste safety gaat terug naar de baulk.